रुपन्देहीको तिलोत्तमा नगरपालिका-५ मणिग्राममा दक्षिण एसियाली ज्योतिष महासंघ लुम्बिनी प्रदेश समितिद्वारा आयोजित ‘लुम्बिनी वास्तु सम्मेलन–२०८३’ को उद्घाटन गर्दै मुख्यमन्त्री आचार्यले परम्परागत ज्ञानलाई आधुनिक प्रविधिसँग समन्वय गरी सुरक्षित, वातावरणमैत्री र दीगो संरचना निर्माणमा उपयोग गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याउनुभयो ।

उहाँले वास्तुशास्त्रले मानव जीवन, प्रकृति र निर्माणबीच सन्तुलन कायम गर्ने अवधारणालाई अघि सारेको उल्लेख गर्दै यसको अध्ययन, अनुसन्धान र व्यवहारिक प्रयोगलाई समयानुकूल बनाउँदै लैजानुपर्ने बताउनुभयो ।

मुख्यमन्त्री आचार्यले नेपालको मौलिक ज्ञान, संस्कृति र सभ्यताको संरक्षण तथा प्रवर्द्धनमा यस्ता सम्मेलनले महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो । उहाँले वास्तु, ज्योतिष तथा अन्य परम्परागत ज्ञानलाई अन्धविश्वासका रूपमा नभई अनुसन्धान र प्रमाणका आधारमा व्याख्या तथा विकास गर्नुपर्ने धारणा राख्नुभयो ।

उहाँले समाजमा सकारात्मक चेतना अभिवृद्धि गर्न, सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षण गर्न तथा नयाँ पुस्तालाई मौलिक ज्ञानसँग जोड्न यस्ता कार्यक्रम उपयोगी हुने बताउनुभयो । साथै, प्रदेश सरकारले ज्ञान, संस्कृति र पर्यटन प्रवर्द्धनसँग सम्बन्धित कार्यलाई प्राथमिकता दिएको बताउनु भएको हाे ।

सम्मेलनमा वास्तुशास्त्रका विज्ञ, ज्योतिषविद्, अनुसन्धानकर्ता तथा विभिन्न जिल्लाबाट सहभागी प्रतिनिधिहरूको उपस्थिति रहेको थियो ।

कार्यक्रममा वास्तुशास्त्रको वर्तमान अवस्था, यसको वैज्ञानिक पक्ष तथा व्यवहारिक प्रयोगका विषयमा छलफल गरिने आयोजकले जनाएको छ ।

यौनिक तथा लैंगिक अल्पसंख्यकहरूको महासंघ नेपाल (एफएसजीएमएन) को आयोजनामा तथा युरोपियन युनियन र डीसीए नेपालको सहयोगमा सञ्चालन भएको ‘प्राइड प्रोजेक्ट’ अन्तर्गत उक्त कार्यक्रम नेपालगञ्जमा सम्पन्न भएको हो।
कार्यक्रममा एलजीबीटीआईक्यू+ समुदायका विषयमा समाचार सम्प्रेषण गर्दा सम्मानजनक भाषा प्रयोग गर्नुपर्ने, व्यक्तिको सहमति बिना पहिचान सार्वजनिक गर्न नहुने तथा भेदभाव, हिंसा र पूर्वाग्रहलाई बढावा नदिने गरी जिम्मेवार पत्रकारिता गर्नुपर्ने विषयमा प्रस्तुति तथा छलफल गरिएको थियो।

यौनिक तथा लैंगिक अल्पसंख्यकहरूको महासंघ नेपालका ‘प्राइड प्रोजेक्ट’ अफिसर मनिला न्यौपाने, ट्रान्स महिला सिम्रन शेरचन तथा पश्चिम तारा नेपाल नेपालगञ्जकी प्रमुख एवं यौनिक तथा लैंगिक अल्पसंख्यक अधिकारकर्मी परिना चौधरीले विषयगत प्रस्तुति दिनुभएको थियो।

सहभागी पत्रकार तथा सञ्चारकर्मीलाई समुदायका अधिकार, समावेशी रिपोर्टिङ, ‘डु नो हार्म’ सिद्धान्त तथा समाचार लेखनका क्रममा अपनाउनुपर्ने सावधानीबारे जानकारी गराइएको थियो। समाचार तयार गर्दा व्यक्तिको यौनिक तथा लैंगिक पहिचानलाई अनावश्यक रूपमा मुख्य विषय नबनाई उनीहरूको अधिकार, सेवा–सुविधामा पहुँच, कानुनी अवस्था, चुनौती तथा उपलब्धिलाई प्राथमिकता जोड दिनुभयो ।

अभिमुखीकरणमा समाचार लेख्दा सम्बन्धित व्यक्तिको स्पष्ट सहमति लिएर मात्र नाम, तस्बिर, भिडियो वा पहिचान खुल्ने विवरण प्रयोग गर्नुपर्ने बताइएको थियो। व्यक्तिको सहमति बिना पहिचान सार्वजनिक गर्दा उसको व्यक्तिगत सुरक्षा, पारिवारिक सम्बन्ध तथा सामाजिक जीवनमा असर पर्न सक्ने भएकाले गोपनियताको सम्मान गर्नुपर्ने विषयमा पनि जोड दिइएको थियो।

कार्यक्रमले समाजमा सम्मान, समानता र मानवअधिकारको प्रवर्द्धनमा सञ्चारमाध्यमको भूमिका महत्वपूर्ण रहेको औँल्याएको थियो भने यौनिक तथा लैंगिक अल्पसंख्यकहरूको महासंघ नेपाल लुम्बिनी प्रदेशका संयोजक माया मगरले कार्यक्रम सञ्चालन गरेकी थिइन् ।

ठाकुर बाँके जिल्ला विशेषगरी नेपालगञ्जलाई कार्यक्षेत्र बनाएर सक्रिय रहेका एक परिचित युवा पत्रकार तथा सामाजिक अभियन्ता समेत  हुन् । उनी लामो समयदेखि पश्चिम नेपालको पत्रकारिता, मानव अधिकार र सामाजिक संघ-संस्थामा नेतृत्वदायी भूमिकामा रहेर क्रियाशील रहिरहेका छन् ।

२०५४ सालदेखि बाल भित्ते पत्रिकामा गीत, गजल, गाउँ घरका घटनाहरु चार्ट पेपरमा लेखेर पत्रकारिता सुरु गरेका ठाकुरले २०६२/६३ सालदेखि नेपाली एक्सप्रेस, राष्ट्रिय पश्चिम टुडे, जनमत अर्धसाप्ताहिक, मधेस वाणी संकल्प साप्ताहिक, गुड न्युज साप्ताहिक थुप्रै पत्रपत्रिकामा काम गरेका ठाकुरले विगत १३ वर्षदेखि भने लोकप्रिय सन्देश दैनिक पत्रिका र सहारा अनलाइनमा काम गरिरहेका छन् ।

उनले  साँगरमाथा टेलिभिजन , नेपाल वन टेलिभिजन , पश्चिमी सराेकार दैनिक , नव मधेश जागर हिन्दी दैनिक ,सराखबर डट . कम, लाेकपिय सन्देश दैनिक मधेशवाणी लगायतका सञ्चार माध्यमहरूमा आबद्ध भई राजनीति, समाज, पर्यटन र समसामयिक मुद्दाहरूमा कलम चलाउँदै आएका छन् ।
उनी नेपाल पत्रकार महासंघ बाँके शाखाको निर्वाचित कार्यसमिति सदस्य हुन् । नेपाल पत्रकार महासंघको २६ औं महाधिवेशनका क्रममा भएको जिल्ला अधिवेशनमा उनी कार्यसमिति सदस्य पदमा विजयी भएका थिए ।

ठाकुर  नेपालगञ्जमा क्रियाशील तत्कालीन प्रेस चाैतारी बाँके,प्रेस सङ्गठन बाँकेको जिल्ला कार्यसमिति सदस्यका रूपमा समेत मनोनित भई व्यावसायिक हकहितका लागि सक्रिय रहेका थिए । उनी बाँके जिल्लामा इमानदार पत्रकारको रुपमा चिनिन्छन् ।

पत्रकार ठाकुर  पत्रकारिताका साथ साथै उनी मानव अधिकारको क्षेत्रमा पनि उत्तिकै सक्रिय छन् । उनी मानव अधिकारवादी संस्था मधेश मानव अधिकार गृह (माहुरी होम) बाँके जिल्ला कार्यसमितिको अध्यक्ष समेत रहेका छन् ।

सामाजिक कार्यहरूमा युवाहरूको सहभागिता बढाउन स्थापना गरिएको नेपाल युवा क्लब बाँकेको अध्यक्षका रूपमा समेत सर्वसम्मत चयन भई सामाजिक क्षेत्रको नेतृत्व गरिरहेका छन् ।
समग्रमा, दिनेश ठाकुर बाँके र नेपालगञ्ज क्षेत्रको पत्रकारिता, मानव अधिकार रक्षा र सामाजिक अभियानहरूमा अग्रसर रहने एक ऊर्जावान् व्यक्तित्व हुन् ।

दाङको भालुबाङमा आयोजित मौसम मन्थन सम्बन्धी कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै मुख्यमन्त्री आचार्यले मौसम पूर्वानुमानलाई अझ विश्वासयोग्य बनाउँदै स्थान विशेष पूर्वानुमानलाई प्राथमिकतामा राखेर संघीय सरकारसँग समन्वय गरिने बताउनुभएको हाे ।

उहाँले मौसम सम्बन्धी सूचना नागरिकसम्म समयमै पुर्‍याउन प्रभावकारी संयन्त्र निर्माण गर्न आवश्यक रहेको उल्लेख गर्नुभयो । दैनिक मौसम सूचना किसानसम्म पुर्‍याउन विशेष जोड दिदै उहाँले स्थानीय सञ्चार माध्यम, सामाजिक सञ्जाल र समुदायस्तरका संरचनालाई परिचालन गरिने बताउनुभयो ।

मुख्यमन्त्री आचार्यले मौसम पूर्वानुमान सम्बन्धी सूचनाको बुझाइमा एकरूपता आवश्यक रहेको बताउँदै जलवायु परिवर्तनका कारण विपद्को जोखिम बढ्दै गएको उल्लेख गर्नुभयो ।

पूर्व सतर्कताका लागि प्रदेश सरकारले यसअघि नै विभिन्न निकायसँग समन्वय गर्दै आएको उहाँको भनाइ थियो ।

प्रदेशमा हाल नेपालगञ्ज र भैरहवास्थित मौसम पूर्वानुमान कार्यालयमार्फत सूचना प्रवाह भइरहेको उल्लेख गर्दै उहाँले ती कार्यालयले उपलब्ध गराउने पूर्वानुमान सम्बन्धी सूचना प्रदेशका सबै स्थानीय तहसम्म पुर्‍याउन प्रदेश सरकारले समन्वय गर्ने बताउनुभयो ।

उहाँले मौसम सम्बन्धी पूर्वतयारीका काममा आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्रालय, १२ वटै जिल्ला प्रशासन कार्यालय, प्रहरी तथा स्थानीय तहसँग समन्वय भइरहेको जानकारी दिनुभयो । नागरिकसम्म सूचना पुर्‍याउन सामाजिक सञ्जाल र स्थानीय सञ्चार माध्यमको प्रयोग प्रभावकारी बन्दै गएको उहाँले बताउनुभयो ।

मुख्यमन्त्री आचार्यले मौसम सम्बन्धी सूचना भरपर्दो र व्यवहारिक बनाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याउँदै सूचना प्रवाहको जिम्मेवारी स्थानीय तहले पनि सक्रिय रूपमा लिनुपर्ने बताउनुभयो । स्थानीय समुदायको परिचालन, स्वयंसेवक तयारी तथा विपद् कार्ययोजनामार्फत पूर्वसूचना प्रणालीलाई थप प्रभावकारी बनाउने काम भइरहेको उहाँको भनाइ थियो ।

स्थान विशेष मौसम पूर्वानुमान र मौसम पूर्वानुमान संयन्त्रको विकास अहिलेको आवश्यकता रहेको उहाँले जोड दिनुभयो ।

मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयमा भएको भेटवार्तामा मुख्यमन्त्री आचार्यले प्रदेशलाई समृद्ध बनाउन प्राविधिक शिक्षाको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहने बताउनुभयो । उहाँले दक्ष जनशक्ति उत्पादन, नव प्रवर्तन र सीपमूलक शिक्षामार्फत प्रदेशको आर्थिक तथा सामाजिक विकासलाई गति दिन सकिने उल्लेख गर्नुभयो ।

मुख्यमन्त्री आचार्यले संघीयता सुदृढीकरणका लागि प्रदेश सरकारले महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरिरहेको बताउनुभयो । उहाँले प्रदेशहरुलाई अझ बलियो बनाउने गरी भूमिका विस्तार गर्न आवश्यक रहेको उल्लेख गर्दै अन्तरप्रदेश समन्वय बढाउन लुम्बिनी प्रदेशले पहल गरिरहेको जानकारी दिनुभयो ।

उहाँले सातै प्रदेशका मुख्यमन्त्रीहरुबीच गोलमेच सम्मेलन आयोजना गर्ने तथा साझा छलफलको वातावरण निर्माण भएको समेत बताउनुभयो । संघीय शासन प्रणाली प्रभावकारी बनाउन तीन तहका सरकारबीच समन्वय अझ सुदृढ हुनुपर्ने उहाँको भनाइ थियो । स्विट्जरल्याण्ड सरकारका सहयोग प्रमुख माथियस मायरले स्वीस सरकार र नेपालविच मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध रहेकाे, संघीयताकाे सुदृढीकरण, नव प्रवर्तनकाे क्षेत्रमा सहकार्यले निरन्तरता पाएकाे बताउनुभयाे ।

भेटवार्तामा आर्थिक मामिला तथा याेजना मन्त्री धनेन्द्र कार्की, प्रमुख सचिव कृष्णप्रसाद काप्री, प्रदेश योजना आयोगका उपाध्यक्ष डाक्टर डिल्लिराज अर्याल को सहभागिता रहेको थियो ।

भेटवार्ताका क्रममा नेपाल र स्विट्जरल्याण्डबीचको मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध, नव प्रवर्तन, प्राविधिक शिक्षा तथा दक्ष जनशक्ति उत्पादनका विषयमा समेत छलफल भएको थियो ।